closelawyer@gmail.com       080-919-3691

พินัยกรรม หรือข้อกำหนดในพินัยกรรม ที่ตกไปหรือไม่มีผลบังคับ คือออะไร ?
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๖๙๘ บัญญัติว่า “ข้อกำหนดพินัยกรรมนั้น ย่อมตกไป
(๑) เมื่อผู้รับพินัยกรรมตายก่อนผู้ทำพินัยกรรม
(๒) เมื่อข้อกำหนดพินัยกรรมเป็นผลใช้ได้ต่อเมื่อเงื่อนไขอย่างใดอย่างหนึ่ง สำเร็จลง และผู้รับพินัยกรรมตายเสียก่อนเงื่อนไขสำเร็จ หรือปรากฏเป็นที่ เน่นอนอยู่แล้วว่าเงื่อนไขนั้นไม่อาจจะสำเร็จได้
(๓) เมื่อผู้รับพินัยกรรมบอกสละพินัยกรรม
(๔) เมื่อทรัพย์สินทั้งหมดที่ยกให้สูญหาย หรือถูกทำลาย โดยผู้ทำพินัยกรรม มิได้ตั้งใจ ในระหว่างที่ผู้ทำพินัยกรรมยังมีชีวิตอยู่ และผู้ทำพินัยกรรมมิได้ได้มาซึ่งของ แทน หรือซึ่งสิทธิจะเรียกค่าทดแทนในการที่ทรัพย์สินนั้นสูญหายไป
ข้อพิจารณา
๑ .เมื่อผู้รับพินัยกรรมตายก่อนผู้ทำพินัยกรรม
ตามมาตรา ๑๖๐๔ ผู้รับพินัยกรรมที่ตายก่อนผู้ทำพินัยกรรมย่อมไม่มีสภาพ บุคคลในขณะที่พินัยกรรมมีผลบังคับ จึงไม่อาจเป็นทายาทได้ และเป็นเหตุให้ผู้สืบ สันดานของผู้รับพินัยกรรมไม่มีสิทธิรับมรดกแทนที่ตามมาตรา ๑๖๔๒ ทรัพย์สินตามข้อกําหนดจึงตกแก่ทายาทโดยธรรมตามมาตรา ๑๖๒๐, ๑๖๙๙
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๘๑๕/๒๔๙๒ เจ้ามรดกทำพินัยกรรมมีความว่า เมื่อ ตนถึงแก่ความตายแล้ว ขอยกทรัพย์สมบัติให้แก่ ร. และ ส. โดยให้คนละครึ่งเท่า ๆ กัน ผู้อื่นจะเรียกร้องขอแบ่งปันทรัพย์มรดกของตนไม่ได้ ถ้าปรากฏว่า ร. ถึงแก่ความตายก่อน เจ้ามรดก ข้อกำหนดในพินัยกรรมที่ยกให้ ร. จึงเป็นอันตกไปตามมาตรา ๑๖๙๘ (๒)และต้องบังคับตามมาตรา ๑๖๙๙ ประกอบกับมาตรา ๑๖๒๐ วรรคสอง กล่าวคือ เมื่อ เจ้ามรดกมีทายาทโดยธรรม ก็ตกทอดแก่ทายาทโดยธรรมของเจ้ามรดก
ค่าพิพากษาศาลฏีกาที่ ๑๗๘๘/๒๕๕๓ พินัยกรรมมีข้อความระบุว่า ให้นา แปลงหนึ่งแก่ผู้รับสองคน คนละครึ่ง แต่มีเงื่อนไขว่า ให้ผู้รับคนที่หนึ่งให้เงินแก่ผู้รับคน ที่สองเป็นเงิน ๒๐๐ บาท ถ้าผู้รับคนที่หนึ่งไม่ให้เงิน ๒๐๐ บาท แก่ผู้รับคนที่สอง ก็ให้ นาแปลงนี้เป็นของผู้รับคนที่สองคนเดียว ดังนี้ ถ้าผู้รับคนที่หนึ่งตายเสียก่อนผู้ทำ พินัยกรรม จึงไม่ได้มีการชำระเงิน ๒๐๐ บาท เมื่อเป็นเช่นนี้ผู้รับคนที่สองก็ไม่มีโอกาสจะ ได้ส่วนครึ่งหนึ่งของผู้รับคนที่หนึ่งตามเงื่อนไขนั้นได้ นาส่วนนั้นก็ตกได้แก่ทายาทโดยธรรม ของผู้ทำพินัยกรรม
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ ๒๗๘๔/๒๕๑๕ ผู้ตายทำพินัยกรรมยกที่ดินและ สิ่งปลูกสร้างส่วนหนึ่งให้ ท. บุตรคนหนึ่ง แต่ ท. บุตรผู้รับพินัยกรรมนั้นตายไปก่อนผู้ทำ พินัยกรรม ข้อกำหนดเกี่ยวกับทรัพย์สินตามพินัยกรรมนั้นจึงเป็นอันตกไปตามมาตรา ๑๖๙๘ (๑) และต้องบังคับตามมาตรา ๑๖๙๙ ประกอบกับมาตรา ๑๖๒๐ วรรคสอง ทรัพย์สินดังกล่าวต้องตกทอดแก่ทายาทโดยธรรมของผู้ทำพินัยกรรมซึ่งมีแต่ ท. แต่ ท. ตายไปก่อนแล้ว ผู้สืบสันดานของ ท. จึงเข้ารับมรดกแทนที่เฉพาะที่ดินแปลงนี้ ตาม มาตรา ๑๖๓๙
คําพิพากษาศาลฎีกาที่ ๖๐๑๓/๒๕๓๔ ท. ซึ่งมีสิทธิรับมรดกตามพินัยกรรม ข้อ ๑ และข้อ ๑๐ ตายก่อนเจ้ามรดก ข้อกาหนดในพินัยกรรมส่วนนี้จึงเป็นอันตกไปตาม มาตรา ๑๖๙๘ (๑) และต้องบังคับตามมาตรา ๑๖๙๙ ประกอบมาตรา ๑๖๒๐ วรรค สอง กล่าวคือ ต้องตกทอดแก่ทายาทโดยธรรมของเจ้ามรดก ซึ่งรวมทั้งผู้คัดค้านในฐานะ ทายาทโดยธรรมของเจ้ามรดก จึงมีสิทธิร้องขอให้ศาลตั้งผู้จัดการมรดกได้ตามมาตรา ๑๗ ต
๒. เมื่อข้อกำหนดพินัยกรรมเป็นผลใช้ได้ต่อเมื่อเงื่อนไขอย่างใดอย่างหนึ่ง สำเร็จลงและผู้รับพินัยกรรมตายเสียก่อนเงื่อนไขสำเร็จ หรือปรากฏเป็นที่แน่นอน อยู่ว่าเงื่อนไขนั้นไม่อาจสำเร็จได้ที่ว่าข้อกำหนดพินัยกรรมจะเป็นผลใช้ได้ต่อเมื่อเงื่อนไขสำเร็จนั้น เงื่อนไขดังกล่าว ย่อมหมายถึงเงื่อนไขบังคับก่อน๑๖๙๕ วรรคหนึ่ง พินัยกรรมเอกสารฝ่ายเมืองตามเอกสารหมาย ค. ๓ จึงยังมีผลบังคับ อยู่เช่นกัน
เมื่อพินัยกรรมของผู้ตายทั้งฉบับเอกสารหมาย ค.๔ และฉบับเอกสารหมาย 6. ยังมีผลบังคับอยู่ทั้งสองฉบับ ทั้งพินัยกรรมตามเอกสารหมาย ค.๓ ซึ่งทำในภายหลัง มิได้มีข้อความตอนใดระบุให้เพิกถอนพินัยกรรมตามเอกสารหมาย ค. ๔ เมื่อไม่ปรากฏ ว่าผู้ตายได้แสดงเจตนาไว้ในพินัยกรรมเป็นอย่างอื่น และปรากฏว่าพินัยกรรมฉบับก่อนกับ ฉบับหลังขัดกัน มาตรา ๑๖๙๗ ให้ถือว่าพินัยกรรมฉบับก่อนเป็นอันเพิกถอนโดย พินัยกรรมฉบับหลังเฉพาะในส่วนที่มีข้อความขัดกันเท่านั้น จึงถือว่าพินัยกรรมฉบับ เอกสารหมาย ค.๔ เป็นอันถูกเพิกถอนโดยพินัยกรรมฉบับเอกสารหมาย ค. ๓ เฉพาะ ข้อกำหนดพินัยกรรมเกี่ยวกับทรัพย์มรดกที่ดินสองแปลงตามข้อ 2 และข้อ ๓ เท่านั้น ที่พินัยกรรมเอกสารหมาย ค.๓ ระบุให้ตกแก่ผู้ร้องและให้ผู้ร้องเป็นผู้จัดการมรดกตาม พินัยกรรมฉบับนี้ ซึ่งย่อมหมายถึงให้ผู้ร้องมีสิทธิจัดการมรดกเฉพาะที่ดินทั้งสองแปลง ดังกล่าว ส่วนทรัพย์มรดกขึ้นคงเป็นไปตามข้อกำหนดในพินัยกรรมตามเอกสารหมาย ค. – ข้อ ๔ ถึงข้อ ๑๑ ซึ่งกำหนดให้ผู้คัดค้านที่ ๔ เป็นผู้จัดการมรดกตามพินัยกรรมฉบับ ดังกล่าว ผู้ร้องซึ่งไม่ปรากฏว่ามีคุณสมบัติต้องห้ามตามกฎหมาย จึงสมควรเป็นผู้จัดการ มรดกเฉพาะที่ดินทั้งสองแปลง ตามที่ระบุไว้ในพินัยกรรมตามเอกสารหมาย ค.๓ ตาม เจตนาของผู้ตายในข้อกำหนดพินัยกรรมข้อ ๒
ปรึกษากฎหมายโทร 080-9193691 , 02-0749954
หรือ แอดไลน์ @closelawyer หรือ คลิก https://line.me/R/ti/p/%40closelawyer
สาขาเชียงใหม่ โทร 080-3955536 แอดไลน์ @closelawyercmi
หรือ คลิก https://lin.ee/Zu2JmNU
พินัยกรรม หรือข้อกำหนดในพินัยกรรม ที่ตกไปหรือไม่มีผลบังคับ คือออะไร
Scroll to top
error: Content is protected !!